Time to momo is een stad ontdekken in je eigen tempo, je eigen keuzes maken in wat je wilt zien en vooral genieten terwijl je dat doet. Dat gaat vast lukken, het belooft weer een stralende dag te worden met een strakblauwe lucht, veel zon en een koel briesje. Ons appartement heeft een (gezamenlijk) dakterras compleet met zwembad, tropische kleuren en een heuse citroenboom vol dikke gele vruchten. Het water is nog te koud, maar de natuur is hier echt verder dan bij ons in Nederland. We ruiken op sommige plaatsen zelfs al de bedwelmende geur van jasmijn. Heerlijk, lichaam en geest varen er wel bij!

Geheel in stijl staat wandeling 2 voor vandaag op ons programma. Een wandeling vol brede lanen met statige panden maar ook smalle straatjes waar nog geen auto doorheen kan. Een tocht vol tegenstellingen zoals het lijkt. Van Avenida da Liberdade dat met de vele hotels, luxe winkels en chique restaurants wordt beschreven als de Champs-Elysées van Lissabon tot aan de multiculturele wijk Mouraria waar de Moren mochten wonen na de Portugese herovering van de macht in 1147. Er valt vast veel te zien en te ontdekken!

We gaan eerst met de metro op stap. We zitten niet ver van het eindpunt van de blauwe lijn (Linha Azul) en moeten onderweg overstappen op de Linha Amarela oftewel de gele lijn om precies uit te komen bij het startpunt van onze wandeling. Een meevallertje! Het advies om je trip te starten met een ontbijtje bij het hippe Choupana Caffe lijkt wel voor ons geschreven ;).

De wandelingen kennen hoogtepunten in 4 categorieën t.w. bezienswaardigheden, eten en drinken, shoppen en leuk om te doen. Tot de bezienswaardigheden behoren uiteraard de tal van musea, die wij meestal overslaan. Het is gewoon te lekker buiten en er valt zoveel te anders te zien dat een museum wel een heel bijzondere aanbeveling moet hebben, willen we naar binnen gaan. Bovendien zijn de wachtrijen soms extreem lang!

Bezienswaardig is zeker het Parque Edoardo VII met uitzicht over al het groen, het lager gelegen drukke verkeersplein Praça Marquȇs de Pombal compleet met standbeeld waarbij je oog steeds verder kijkt over de Avenida de Liberdade tot aan de Taag. Dit stadspark van Lissabon is één langgerekte strook groen met beelden en perfect geknipte hagen en daarmee een oase in de drukke stad. Het park, 25 ha groot, is in 1902 vernoemd naar Koning Eduardo VII, koning van het Verenigd Koninkrijk, vanwege het bondgenootschap dat Portugal en het Verenigd Koninkrijk samen hadden getekend. Portugal wilde de samenwerking op deze manier ‘bezegelen’.

Het verkeersplein is een eerbetoon aan Sebastião José de Carvalho e Melo, later genoemd markies de Pombal. Hij had, van 1750 tot 1777, als eerste minister de touwtjes van de Portugese politiek stevig in handen. Zijn ster rees snel nadat hij voor koning José 1 de klus van de wederopbouw van Lissabon na de aardbeving van 1755 succesvol had weten te klaren. Het is goed te zien dat deze wederopbouw  plaatsvond in een tijd dat Portugal zeer welvarend was, mede dankzij haar koloniën. Boven op de kolom, in het midden van het plein, staat een enorm beeld van de markies waar hij met één hand rust op een leeuw (symbool van macht) en zijn ogen gericht heeft op de wijk van het centrum van Lissabon dat hij herbouwde na de aardbeving. Het bronzen beeld, onthuld in 1934, staat op een 40 meter hoog voetstuk van gebeeldhouwd steen. Je kunt het niet missen!

Net zoals je niet ongemerkt voorbij kunt gaan aan de belangrijkste straat van de stad, Avenida da Liberdade. Deze straat uit de 19e eeuw, en gebouwd in de stijl van de zo bekende Champs-Elysees in Parijs, is 1.6 km lang en 90 meter breed. Het heeft nog steeds een bepaalde allure met een brede groenstrook in het midden waarin waterpartijen en fonteinen zijn opgenomen die zijn omgeven door schaduwrijke bomen. We zien om ons heen een overdaad aan luxe winkels en zien zelfs agenten op wacht staan voor sommige deuren. Dit is absoluut een winkelstraat voor de goedgevulde beurs.

Naast brede straten kom je ook dikwijls terecht in hele smalle straatjes, Eentje is zo smal en steil dat er naast het enkele tramspoor nog slechts een heel smal pad loopt voor de uitslovers die naar de andere kant willen lopen. Tot die groep behoren wij ook dit keer.

We lopen langzaam langs de Elevador de Gloria (één van de typische gele tramliften) naar boven in de hoop de street art te kunnen bewonderen. De muren van Lissabon staan vol met graffiti en andere street art. Een groot deel van de graffiti is gemaakt door artiesten die door het stadsbestuur zijn gevraagd om de soms wat vervallen muren op te vrolijken. We zien hier echter niets bijzonders, wel wat krabbels en, naar lijkt, wat probeersels, maar niets om enthousiast over te worden. 

Veel straten en pleinen in Lissabon, zo ook hier, zijn zwart-wit betegeld. Dit zou zijn oorsprong hebben bij São Vicente, de beschermheilige van Lissabon: wit representeert de kleding van de Kruisvaarders, terwijl zwart de favoriete kleur van São Vicente was. Wie was die Sint Vincentius eigenlijk? Vincentius kwam uit Zaragóza, Portugal. Na tot diaken te zijn benoemd, onderging hij een hels pallet aan folteringen, variërende van geselen, uithongeren, roosteren tot levend gevild worden. Na zijn bezwijken werd Vincent in een moeras geworpen, waar zijn lichaam  aangevreten werd door raven, tot vrome lieden hem daar weghaalden. Zijn stoffelijk overschot bevindt zich nu in Lissabon en Vincent werd beschermheilige van Lissabon. Alhoewel eigenlijk beschermheilige van het bisdom Lissabon, want Sint Antonius wordt als de belangrijkste beschermheilige van de stad Lissabon gezien omdat hij er geboren is. De raaf is trouwens wel het symbool van Lissabon, want volgens de legende reisden twee raven met het lichaam mee naar Lissabon. Deze Vincentius van Zaragoza lag sinds 303 begraven in de Algarve totdat de toenmalige koning Afonso I het lichaam op liet graven om naar Lissabon te verschepen. Dit verhaal vind je terug in het wapen van Lissabon. Maar ik dwaal af…….. 

Een ander park(je) waar je even langer stil blijft staan is het Campo dos Martires da Patria, in de volksmond ook wel Campo Santana genoemd. Veel Portugezen komen hier met een speciale reden; om eer te betonen aan dr. Sousa Martins die zich aan het eind van de 19e eeuw belangeloos inzette voor tuberculose patiënten.

We lopen iets verder naar een restaurantje wat onze aandacht trok in de sectie eten en drinken. Het kleurrijke vegetarische restaurant Psi ligt iets van de drukke weg en een beetje verscholen in het groen. De chefkok is afgestudeerd aan de prestigieuze universiteit Le Gordon Blue in Lima, Peru en in 2001 heeft de Dalai Lama een bezoek gebracht aan dit restaurant. Dat roept toch verwachtingen op? ‘The PSI experience is an all-encompassing experience: it passes through the lush garden you see and the food you taste and feel.’ Hoe dan ook, het is een prima plek om lekker te lunchen (met oosterse invloeden) met voldoende stof voor een goed gesprek ;). Wat wil je nog meer?

Op een gegeven moment komen we terecht op het Largo do Identente, een op het eerste gezicht wat vervallen plein. Nog niet zo lang geleden was dit inderdaad een plek om te vermijden. Het was vooral een parkeerplaats voor vrachtwagens en (daardoor) vond er veel prostitutie plaats. In 2012 is het hele plein flink onder handen genomen en opeens kwamen er twee prachtige gevels tevoorschijn, waaronder die van een oude tegelfabriek. Speciaal voor deze panden is een bankje geplaatst zodat je het een en ander nu op je gemak eens goed kunt bekijken.

Inmiddels zijn we in de wijk Mouraria beland. Een nog steeds authentieke en een beetje ‘rauwe’ buurt. Het leven was (en is) hier niet altijd gemakkelijk en het dan ook niet verwonderd dat juist in deze wijk de fado, het melancholieke Portugese levenslied, is ontstaan. Fado is afgeleid van het Latijnse fatum en betekent zoveel als lot (of beter noodlot) vertaald in muziek. Een omslagdoek, een gitaar, een stem en heel veel gevoel typeren de essentie van deze muziek. Er is geen andere muzieksoort op aarde waarin melancholie en fatalisme zo worden gecultiveerd. We horen en zien diverse muzikanten die alvast een beetje warm lijken te draaien voor de avond, waardoor onze vermoeidheid verdwijnt en onze stemming verhoogt. Wij hebben zin in een glas ‘groene’ wijn met een hapje erbij!

De verrassingen zijn echter nog niet voorbij. Een klein steegje, Beco das Farinhas, op weg naar onze borrel, laat aan beide kanten een eerbetoon in foto’s zien. Het zijn portretten van oudere mensen die hier wonen, want ‘zij lopen dagelijks door hun straatje en hun geest maakt dit stukje van Mouraria bijzonder’, aldus de fotografe. Een mooie hulde!

Net om de hoek zit Union Empanadas voor de lekkere trek. Hoewel empanadas oorspronkelijk uit Argentinië komen, zijn ze tegenwoordig niet meer weg te denken in de Portugese keuken. Vers gemaakt zijn ze ideaal als snack of tussendoortje met een drankje erbij. Heerlijk! Wat weer een dag!

Natuurlijk hebben we nog veel meer beleefd en ontdekt tijdens deze wandeling, maar ook hier geldt  het principe van ‘time to momo’. Je moet niet alles willen vertellen, waardoor je je af gaat vragen wat je allemaal nog meer kunt zien of ervaren in een stad die je nog niet kent. Aan jou om het verder zelf te ontdekken!