DARTMOOR

Dartmoor is een nationaal park, met een oppervlakte van 954 vierkante kilometer, in het midden van Devon, Engeland. Het wordt door velen beschouwd als ‘de laatste wildernis van Zuid-Engeland’. Deze regio wordt vooral gekenmerkt door veel granieten heuveltoppen (‘tors’) en in tegenstelling tot de omgeving groeit er verder vooral heide.

IMG_5336.jpg

Volgens de beschrijving is Dartmoor echter meer dan ‘slechts het landschap’. Het gaat ook niet alleen om de ponies , de geschiedenis of het erfgoed, hoewel dat een goed begin is! Het gaat vooral om het ontdekken van nieuwe dingen, want dit ‘levende, ademende en werkende landschap bevat het geheim tot een eeuwenoud verleden en een toekomst die tegelijkertijd groen en duurzaam is’. Toe maar……dat vraagt om een nadere kennismaking, toch?

IMG_1053.jpg

Meer dan de helft van Dartmoor National Park (ruim 57%) is particulier eigendom. Hiervan is het grootste deel in het bezit van prins Charles, de hertog van Cornwall. Het Britse ministerie van Defensie bezit ongeveer 14%.

IMG_5345.jpg

Wij hebben niet zo heel veel tijd en besluiten het hoogtepunt – letterlijk en figuurlijk – van het park te bezoeken; Haytor Rock (457 meter). De vreemde vormen van de in totaal meer dan 150 granieten pieken hebben altijd al tot speculaties geleid. Hebben reuzen deze stenen misschien op elkaar gelegd? De combinatie van wildernis, gure wind, veel regen, vaak voorkomende dichte mist en regelmatig een dik pak sneeuw (klinkt het al aantrekkelijk?) vond zijn weerklank in vele volksverhalen, mythen en legenden.

IMG_5334.jpg

Verhalen over pixies, een ruiter zonder hoofd en een grote zwarte hond behoren tot de meest bekende die ’s avonds rond het kampvuur (dat hoort toch zo?) verteld worden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een groot aantal schrijvers en kunstenaars door dit gebied werden geïnspireerd. Sir Arthur Conan Doyle b.v. met zijn ‘De hond van de Baskervilles’ of Agatha Christie’s ‘Het mysterie van Sittard’.
Jammer dat we niet wat meer tijd hebben!

BOWLS

Volgens historici is bowls voortgekomen uit een spel met een kegel en stenen ballen. Een spel dat al 5000 jaar voor onze jaartelling door de Egyptenaren werd gespeeld. Klinkt het niet een beetje bekend? Deze sport heeft zich in allerlei vormen over de wereld uitgebreid. Naast bowls is er b.v. jeu de boules in Frankrijk, bolle in Denemarken en zelfs curling als een wintervariant in Canada en de Scandinavische landen.

IMG_5261.jpg

Alhoewel toen wij in Torquay naar de spelregels vroegen met daarbij de aanvullende vraag of bowls misschien lijkt op jeu de boules, kregen we een stomverbaasde blik als respons met een kort ontkennend antwoord: ‘Never heard of, sir.’

IMG_1033.jpg

Bowls (ook wel koersbal genoemd) is erg populair in Engeland. In Southampton ligt de oudste nog in gebruik zijnde ‘green’ (uit 1299!). Hier zou Francis Drake (zeeheld, kaper, ontdekkingsreiziger, politicus en de eerste Engelsman die de wereld rondvoer), toen hij de Spaanse Armada aan de horizon zag verschijnen, eerst zijn bowls spel hebben afgemaakt, voordat hij ten strijde trok om de vloot te verslaan. Het spel wordt zeer serieus genomen.

IMG_1028.jpg

Tegenwoordig is het niet anders. Hier zien we de pro’s met hun smetteloze witte outfit, hun eigen setje gemerkte ballen en hun typisch Engelse houding. Onderkoeld en gedisciplineerd. Hier geen gejoel, geen lawaai. Hooguit een bescheiden kusje op de wang of een ferme handdruk om een behaald succes te onderstrepen. ‘Jolly well done, chap!’

IMG_1031.jpg

Hoe anders is dat bij ons. Op het minder strakke veldje voor de amateurs gaan wij geroutineerd aan de slag. Hoe moeilijk kan het zijn? De mannen voeren duidelijk de boventoon en Jelle weet uiteindelijk met slechts één punt verschil de overwinning in de wacht te slepen. Een prima middagje buiten, voor herhaling vatbaar.

GLENEAGLES

‘Palmen wuiven langs de promenade. Hotels en elegante victoriaanse villa’s, bars en restaurants ademen een mondaine sfeer uit. Daarnaast is er ook vermaak in de vorm van bingo zalen en bots-wagens, waardoor er een bijzondere combinatie is ontstaan van een exotische en typisch Engelse uitstraling.’ Op deze manier wordt Torquay aan de Engelse Rivièra in de boekjes beschreven om dan te vervolgen met: ‘De Tor Bay, waar Torquay aan ligt, wordt tegen de wind beschermd door de rotsen. Het klimaat is daardoor mild met hoge temperaturen en weinig neerslag. Geen wonder dus dat Torquay zo in trek is als bad- en verblijfplaats.’

IMG_1020.jpg

Zoals overal elders langs de kust zien we ook hier tekenen van de vroegere grandeur. Helaas bevindt het overgrote merendeel van de eens zo prachtige gebouwen zich in een zekere staat van verval. Als er nieuw wordt gebouwd of als er gedeeltelijk wordt opgeknapt lijkt dat te gebeuren zonder de oorspronkelijke architectuur in acht te nemen. Echt jammer! Dat wil niet zeggen dat de kust niet meer in trek is, alleen dat het publiek een verandering heeft ondergaan. Was het vroeger de aristocratie die genoot van een buitenverblijf in aangenamer oorden, tegenwoordig is het de middenklasse die geniet van alle vermaak. We hebben het hier over de ‘bingo zalen en bots-wagens’ 😉 inclusief de bijbehorende ‘lager’ met een grote portie ‘fish and chips’. Tijden veranderen.

IMG_5274.jpg

In en rondom Torquay zijn verschillende plekken te vinden die in verband worden gebracht met criminaliteit. Geen wonder, want Agatha Christie, ‘the Grand Old Lady’ van de engelse detective, komt hier vandaan. Agatha Christie wordt gezien als de succesvolste engelse schrijfster aller tijden. Geboren in 1890 als dochter van een rijke Amerikaan en een dame van de Britse adel, werkte ze, zoals voor meisjes van goede huize gebruikelijk was, in de eerste wereldoorlog als ziekenzuster. De toegang tot de medicijnkast leverde haar inzicht in en kennis over (dodelijke) gifstoffen. Haar eerste succesvolle roman – Mysterious Affair at Styles – schreef ze toen ze 21 was. Daarop volgden veel, heel veel, andere romans en toneelstukken, waaronder het wereldberoemde ‘The Mouse Trap’. Dit stuk wordt sinds 1952 (!) opgevoerd, toen het voor de verjaardag van de ‘Queen Mother’ voor het eerst werd gepresenteerd. Zolang het als toneelstuk wordt opgevoerd mag er geen verfilming van gemaakt worden.

IMG_1034.jpg

Torquay is verder heel bekend geworden door de Britse komedie ‘Fawlty Towers’, een serie waarin de komiek John Cleese ‘op geweldige wijze de neurotische hoteleigenaar Basil Fawlty speelt’. Gleneagles is niet het eigenlijke hotel waar de serie is opgenomen. De reden waarom John Cleese de serie in Torquay situeerde had alles te maken met een bezoek dat hij en zijn collega’s van ‘Monty Python’s Flying Circus’ aan Torquay brachten in 1971. De groep was ondergebracht in het Gleneagles Hotel. De hoteleigenaar moet op Cleese een onuitwisbare indruk hebben achtergelaten. Hij noemde hem zelfs ‘de meest onbeschofte man die ik ooit heb ontmoet’. Zijn absurditeiten werden verwerkt in een serie afleveringen over een hoteleigenaar die het maar niet kan verkroppen dat hele volksstammen juist in zijn hotel willen overnachten en dat er Duitsers zijn die niet over de oorlog willen praten (‘don’t mention the war!’). De plots in de serie hebben door de veelvuldig voorkomende misverstanden een ‘sterk kluchtig karakter’. Veel van de verwikkelingen draaien om het snobisme van Basil die hardnekkig probeert om zijn klantenkring op een wat hoger niveau te krijgen. Al met al een spekkie naar Riepko’s bekkie, want hij was en is een groot fan van Basil en consorten. 😂
Helaas worden er geen ‘Fawlty Towers dinners’ georganiseerd in de dagen dat wij hier zijn. Laten we wel zijn, wie vindt het nou niet leuk om een kunstgebit in zijn soep te vinden of halverwege een maaltijd te moeten verhuizen naar een andere tafel omdat een ‘hogere’ gast jouw betere plek moet krijgen? Je blijft lachen………

IMG_1025.jpg

 

BATH

Bath, mooi gelegen aan de rivier Avon (hetgeen grappig genoeg ook ‘rivier’ betekent), is na Londen de drukst bezochten toeristenplaats in Engeland. De naam Bath zegt veel over de stad: naar Bath komen en kwamen de mensen om te baden.

IMG_5182

Volgens een legende ontdekte de Keltische koningszoon Bladud het helende water. Omdat hij aan lepra leed was hij verbannen. Zijn eveneens zieke varkens hadden in het moerasland de warme bronnen gevonden. Het bleek dat de dieren op wonderbaarlijke wijze genazen nadat ze met het water in aanraking waren gekomen. Uiteraard werd de bron hier vereerd als een heilige plaats.

IMG_5218.jpg

Later namen de Romeinen het gebruik over en noemde deze heilige plek naar de Keltische godin Sulis, de godin van de genezende bronwateren. Sulis werd beschouwd als het inheemse equivalent van de Romeinse godin Minerva. Anders dan bij ‘gewone’ Romeinse baden, die door de plaatselijke bevolking werden bezocht voor de dagelijkse hygiëne, kwam men van heinde en verre naar de bronnen van Sulis Minerva voor genezing van allerlei kwalen en voor verlichting van andere ‘kwaden’.

IMG_0973.jpg

Onder Christelijke invloed werden er tal van gebouwen rondom de bron gebouwd. De zo ontstane stad werd langzaam maar zeker uitgebreid in de vorm van een natuurlijk lijkend amfitheater. Het geheel, omgeven door heuvels, bestond uit veel gebouwen opgetrokken uit een wittige lokale steensoort, de zogeheten ‘Bath stone’. Tegenwoordig is de stad uitgegroeid tot een beroemd kuuroord. Beroemd om haar 2000 jaar oude Romeinse baden en de Gregoriaanse stadsarchitectuur, die Bath al in de 18e eeuw tot een stijlvolle bronbadplaats voor de ‘happy few’ maakte.

IMG_5227.jpg

Sinds 1987 staat Bath op de Werelderfgoedlijst! In 2009 werd er rekening mee gehouden dat de erfgoed status zou worden ingetrokken vanwege een enorm woningbouwproject, maar de commissie besloot, in al haar wijsheid, om de status toch te handhaven. De Romeinse baden zijn door de eeuwen heen altijd in gebruik gebleven en herbouwd. Toen het Christendom aan invloed won werd de heilige tempel van Sulis Minerva neergehaald. Brokstukken hiervan zijn hergebruikt voor de bouw van de abdij van St. Peter, het nieuwe religieuze centrum wat ook nu nog fier naast het oude badcomplex staat. Op een gegeven moment werd Bath een bisschopsstad, waarmee de verantwoordelijkheid van de baden onder de bisschop viel. De eerste bisschop gaf het grote bad bij de abdij onmiddellijk een nieuwe naam: ‘King’s Bath’, naar Koning Hendrik I.

IMG_0990.jpg

Kort na 1500 kreeg Bath te maken met een economische depressie, waardoor het stadsbestuur zich meer en meer ging richten op de exploitatie van de bronbaden die ondertussen in het bezit waren gekomen van het stadsbestuur. Er werden nieuwe baden -en alles wat daarbij hoort – gebouwd voor de rijke clientèle, waaronder het ‘Queen’s Bath’ speciaal voor de vrouwen. In 1574 kwam Koningin Elizabeth op bezoek, waarna Bath overstroomd werd door plezierbaders. Bath werd ‘the place to be’ voor de aristocratie!
Vandaag de dag wordt er niet meer gebaad in de Romeinse gebouwen. In de stad bevindt zich (natuurlijk) wel een moderne variant van de oude baden.

IMG_0971.jpg

In 1661kwam men voor het eerst op het idee om het mineraal houdende bronwater te promoten als heilzaam drinkwater. De eerste pomp werd geïnstalleerd bij het ‘King’s Bath’. Dit bleek een schot in de roos. Nog geen 50 jaar later was het drinken van bronwater een belangrijker reden om naar Bath te reizen dan het baden zelf. De eerste ‘Pump Room’ verscheen in 1706. We besluiten deze ‘Pump Room’ wat nader te bekijken door er te gaan lunchen. Een mooie plek om even uit te rusten en alle opgedane indrukken te verwerken. Vanuit de stijlvolle all met kroonluchters hebben we uitzicht op de stomende thermen, genieten we van een heerlijke lunch en een verrukkelijke afternoon tea, terwijl er een live orkestje zachtjes op de achtergrond speelt. Met recht een luxe ambiance!
Mocht je te weinig tijd  hebben om aan tafel willen lunchen of mocht de wachttijd te lang voor je zijn, dan kan je aan de speciale bar een glas bronwater laten tappen. Terwijl je dan geniet van het uitzicht heb je toch de gelegenheid om te overpeinzen hoezeer de wereld veranderd is sinds de Romeinse tijd. 😔

STONEHENGE

Ongeveer 15 kilometer ten noorden van Salisbury ligt het indrukwekkendste pre-historische monument van Groot Brittanië: Stonehenge. Het mysterieuze stenen complex zelf is eigendom van de Kroon, maar het wordt beheerd door de ‘English Heritage’ organisatie. De steencirkel staat sinds 1986 ook op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De verwachtingen van de vele bezoekers zijn dan ook hoog gespannen.

IMG_0949.jpg

Volgens de Dominicus reisgids zijn bezoekers echter vaak teleurgesteld en dan vooral door de weinig tot de verbeelding sprekende directe omgeving van het monument. Het ‘House of Commons’ (Lagerhuis) noemde de faciliteiten voor bezoekers eens ‘een nationale schande’ en de ‘English Heritage’ organisatie overweegt zelfs ergens anders een kopie van het monument op te richten, zodat ze de enorme stroom aan bezoekers beter kunnen ‘hanteren’. Wij laten ons niet ontmoedigen door al deze onheilstijdingen, er zijn nu eenmaal dingen die je met je eigen ogen gezien moet hebben!

IMG_5160.jpg

De weg naar Stonehenge is duidelijk aangegeven. Niemand rijdt zomaar voorbij aan de grote stenen cirkel omdat de hoofdweg naar zuid-west Engeland (A303) je precies langs het monument voert. Het is echt een hele aparte gewaarwording om zo opeens die enorme stenen midden in het landschap te ontdekken, terwijl je dan nog een heel rondje moet rijden om bij de ingang te komen. Onze fototoestellen hebben het geweten. Gelukkig digitaal, dus deze eerste sessie kan gevoegelijk en zonder spijt de prullenbak in. 😊

IMG_0935.jpg

Vanaf het informatie centrum word je met een treintje naar het eigenlijke monument gereden. Op deze manier wordt de constante stroom bezoekers gereguleerd. Een wijde boog aan wandelpaden ligt rondom de cirkel. Typisch engels bestaat de barrière uit een laag gespannen metalen draad. Een grens die door iedereen gerespecteerd wordt. De mensen staan nog net niet in de rij voor de plek met de ‘beste blik’ op dit unicum. 😉

IMG_0955.jpg

Al 5000 jaar bevindt zich op deze plek een cirkelvormige greppel met een diameter van 100 meter en omgeven door een buitenwal. De meest recente datering voor de bouw van Stonehenge is bepaald op 2300 voor Christus, driehonderd jaar later dan tot nu toe werd aangenomen. De grote zandstenen monolieten met dwarsbalken werden als eerste gepositioneerd. Daarna kwamen de zogenaamde ‘bluestones’, die in een halve cirkel aan de binnenkant van de grote steencirkel werden geplaatst.
Volgens de legende heeft tovenaar Merlijn deze stenen van blauwgrijs dolorit – een kostbaar materiaal wat ook gebruikt werd voor het maken van stenen bijlen – uit Wales hierheen gebracht. Het raadsel van de functie van al die stenen is echter nog altijd onopgelost. Onderdeel van het geheel is de zogenaamde ‘Altar Stone’, die het middelpunt van de cirkel lijkt te vormen. Volgens kenners moet deze naam beslist niet letterlijk geïnterpreteerd worden. Deze naam, net als die van de ‘Slaughter Stone bij de ingang van de ringwal, stamt nog uit de tijd dat men onder de misconceptie leefde dat Stonehenge een heiligdom was waar mensenoffers gebracht werden………

IMG_5150.jpg

In de loop der eeuwen hebben onderzoekers veel aanwijzingen gevonden die erop wijzen dat het Stonehenge complex mogelijk heeft gefunctioneerd als een soort kalender. De oostelijke Station Stenen wezen samen in de richting van de zonsopgang op 21 juni, de westelijke Station Stenen daarentegen gaven de richting van de zonsondergang op 21 december aan. Natuurlijk was dit alles vroeger van praktisch belang voor de landbouw.

IMG_5154.jpg

Bij terugkomst in Nederland lezen we een NOS berichtje (2-9-’14), waarin wordt gesteld dat een eeuwenoud raadsel over Stonehenge nu, door de droogte van het afgelopen jaar, is opgelost. Al sinds mensenheugenis vormt Stonehenge geen complete cirkel en ruziën wetenschappers over de vraag of dat vroeger mogelijk wel zo is geweest. Een toeval bracht uitkomst. Doordat de tuinslang van de beheerder te kort was, kon het gras bij de steencirkel niet worden besproeid. Hierdoor ontstonden bruine plekken in het gras. Eén van de opzichters ontdekte dat de dorre plekken precies ontstonden op die plaatsen waarvan hij dacht dat er ooit stenen hadden gestaan die de cirkel zouden completeren. Zelfs zoveel jaren later is de grond daar nog zo anders van samenstelling dat het invloed heeft op de plantengroei aldaar. De beheerder denkt er nu over om bij een volgende droogte ook andere delen van het pre-historische monument niet te besproeien in de hoop ook daar ‘ontdekkingen’ te doen. We zijn op alles voorbereid………😃