GÅENDE KLITTER (wandelende duinen)

Je maakt hier van dichtbij mee hoe onvermoeibaar de natuur haar eigen gang gaat. De beschrijving over dit gebied is beeldend: ‘als een reusachtige zandwals schuift het duin Rubjerg Knude landinwaarts en verslond daarbij jaren geleden al – wat een ironie! – het stuifzandmuseum en tot op halve hoogte de vuurtoren.’ De vuurtoren van Rubjerg Knude bij Lønstrup wordt beschouwd als één van de meest iconische plekjes van noord Jutland. Niet zo lang gelden werd een fotograaf gevraagd naar zijn meest iconische plaatsen over de hele wereld. Zijn reactie daarop was dat ‘bepaalde plaatsen fotografen aantrekken als magneten bij ijzer, zonder dat we precies weten waarom’. Een foto wordt iconisch als deze een bepaald beeld dat al bestaat in de samenleving bevestigt, herkenning oproept en een gebeurtenis simplificeert. In het lijstje van bovengenoemde fotograaf kwam vuurtoren Rubjerg Knude Fyr niet voor, maar hij zou, naar mijn mening, niet misstaan in het rijtje van Stonehenge, Angkor Wat en de piramides. Zo bijzonder als de reis erheen en het fotograferen ter plekke ook zijn, de simpele vragen ‘welke plekken en waarom’ zijn minstens zo belangrijk. Het verhaal moet herkenbaar verteld worden.

Uitzicht vanuit ons huisje in Lønstrup

De vuurtoren staat op een hoogte van 60 meter boven zeeniveau en werd in december 1900 in gebruik genomen. Het licht ging, midden 1968, letterlijk uit, waarna het gebouw en de omliggende bijgebouwen tot 2002 als museum in gebruik bleven. Door het bewegelijke duinzand en de woeste golven die hier tegen het land slaan, brokkelt er echter steeds meer af van de kliffen waarop de vuurtoren staat. Door deze steeds toenemende erosie werd het museum in 2002 verlaten. Een paar jaar later (2009) waren de bijgebouwen dermate beschadigd door de druk van het stuifzand dat ze werden gesloopt. Jarenlang werd gedacht dat de vuurtoren in zee zou storten, volgens de voorspelling ergens in 2023. De vuurtoren was ‘een bezienswaardigheid met een houdbaarheidsdatum’ geworden. Ongeveer twee jaar geleden (najaar 2019) werd de vuurtoren 70 meter landinwaarts verplaatst met behulp van een speciaal daarvoor gebouwde rail. De nieuwe verwachting is dat de toren nu tot ongeveer 2060 veilig is.

Het duin torent boven de omgeving uit
Hoge duinrozen aan weerskanten van het pad

Door al deze verhalen zijn we langzamerhand zeker nieuwsgierig geworden naar deze ‘fyrtårn’ en haar omgeving. Onze wandeling moet bij een (onvindbaar) informatiecentrum beginnen. Wij geven er uiteindelijk maar een eigen draai aan en parkeren de auto bij het laatste bosje na een veldje. Laat dit nu gewoon de juiste plek zijn. De witte wandelaar, het teken van het Nordsøstien oftewel het Deense deel van het Noordzeepad, is hier duidelijk zichtbaar. We lopen meteen het bos is, het wemelt hier van de ‘klitplantages’, hetgeen zoveel betekent als beschermd kustbos. Grote zandverstuivingen hebben vroeger veel weilanden en akkers in Jutland vernield. Om die reden werden er langs de westkust beschermende bossen aangeplant, klitplantages, waar je vaak veel verschillende naald- en loofboomsoorten kunt vinden. Dit is een gevolg van het proberen welke soorten onder de deels extreme omstandigheden, zoals sterke wind, zandgrond en droogte, goed konden aarden aan de kust.

Wij lopen op ons gemak door een wat oerwoudachtig aandoend bos en genieten van het heerlijke najaarsweer. Het is weliswaar fris met 14 graden, maar de zon schijnt en er is praktisch geen wind. Fijn, want een waarschuwing bij deze wandeling laat weten dat je huid bij harde wind op de Rubjerg Knude wordt gezandstraald en dat je er dan goed aandoet een skibril ter bescherming te dragen. De bomen maken vrij plotseling plaats voor hoge duinrozen aan weerskanten van ons zandpad waar een gele berg doorheen schemert. Ja hoor, even later lopen we langs de voet van de 80 to 90 meter hoge wandelende duinen. Magnifiek!! Zoiets kennen wij in ons land niet. Een klein torentje piept boven het hoge duin uit. Zou dat de befaamde vuurtoren zijn? Jawel, met elke stap die we omhoog klauteren wordt de vuurtoren meer zichtbaar. Hij staat op een stenen verhoging omringd door zand, duinen, restanten oude stenen en hoge kliffen met achter je het bos en voor je de zee. We blijven ons vergapen, verbazen en wijzen elkaar opgetogen op details die de ander mogelijk zal zijn ontgaan. Dit is inderdaad een bijzondere plek met een bijzonder verhaal! 

Hoe hoger we komen, hoe beter zichtbaar……..
Rubjerg Knude Fyr
Krachtig en bijzonder (RK)
Genieten van het uitzicht (RK)

We verlaten het duin over het langgerekte zandpad op weg naar ‘Mårup Kirke’, maar niet voordat we een rustmomentje inlassen in een beschutte duinpan met zicht op de omgeving. Een moment van overpeinzing over de krachten van de natuur en de nietigheid als mens daar tegenover. Volgens Vauvenargues (frans schrijver en moralist, 1715-1747) is de minachting voor onze natuur een dwaling van ons verstand. Zo’n uitspraak kun je op een plek als deze slechts bevestigen. 

Nog een blik achterom (RK)
Onstuimig weer geeft mooie kleuren

De kerk van Mårup, gebouwd in de 13e eeuw, was ooit een parochiekerk aan de kust vlakbij het plaatsje Lønstrup. Eeuwen van weer en wind zorgden ervoor dat ook hier de Noordzee steeds dichterbij kwam. In 1926 werd er in het dorp een nieuwe kerk geopend. De oude kerk kwam op de monumentenlijst, maar werd daar echter in 2005 weer afgehaald omdat de situatie onhoudbaar werd, de rand van de klif was inmiddels slechts 9 meter van de kerk verwijderd. Op Pasen 2008 is de laatste eredienst gehouden, waarna werd besloten het kerkje alsnog te slopen om te voorkomen dat het in zee zou storten. Wat nu nog rest zijn de begraafplaats, een enorm scheepsanker en een ingemetseld kerktorentje wat net boven de grond uitsteekt. Of dit het echte puntje van de oude kerk is geweest, kunnen wij niet achterhalen, maar het voegt iets toe aan de verbeelding. Het anker, dat vroeger voor de kerk heeft gelegen, is afkomstig van het Britse fregat HMS Crescent. Dit schip, onderweg naar Zweden met voorraden voor de Engelse vloot, is dichtbij de kerk vergaan (6 december 1808). Bij de schipbreuk stierven 226 bemanningsleden die allemaal werden begraven in een massagraf op het kerkhof. Zeven officieren en 55 matrozen hebben het overleefd.

De restanten van Mårup Kirke (RK)
Restant van het torentje (met een ‘Dutch tilt’)

Wanneer we langs de (denkbeeldige) kerk verdergaan, lopen we precies langs de klifrand. Hier wordt ons eens te meer duidelijk over welke krachten de natuur beschikt. Steile afgronden zijn afgezet met draad en voorzien van borden met teksten als ‘forbudt indrejse’ of ‘land rutsjebane’ inclusief de bijbehorende afbeeldingen. Het gevaar is duidelijk. Tegelijkertijd is het hier ook prachtig. Om ons heen bloeien overal duindoorns die met hun fel oranje bessen prachtig afsteken tegen de blauwe hemel als achtergrond. Af en toe staan we even stil en wagen we ons zo dicht mogelijk (als is toegestaan) bij de afgrond om – met bibberende knieën – een blik in de diepte te werpen. We staan zeker 70 meter boven het strand en zien hoe het water, de wind en het zand het duin onder ons afkalven en langzaam maar zeker laten opschuiven, laten wandelen als het ware.

Het is wel uitkijken geblazen……..
Machtige kliffen (RK)
Mooi lijnenspel in de diepte

Ondertussen zijn we op het vakantiepark van Lønstrup aangekomen, waar lege vakantiehuisjes en afgezette terreinen ons hetzelfde verhaal vertellen. De zee rukt op ten koste van. Volgens een groot informatie bord is hier in de afgelopen 47 jaar 148 meter grond aan de zee verloren gegaan. Dat betekent 59 zomerhuisjes!! Zulke borden zetten het allemaal wel even in perspectief. 

Verlaten vakantiehuisjes op de rand van de afgrond (RK)

Lekker lunchen in ‘ons dorp’, waar we op aanraden van genieten van een ‘fiskeplatte’ en tegelijkertijd wat inlichtingen proberen in te winnen waar we op het strand kunnen komen. Net buiten het dorp is het strand toegankelijk, maar je moet na 200 – 300 meter via een steile houten trap weer omhoog. Verder lopen over het strand is te gevaarlijk, echt op eigen risico, vanwege het instortingsgevaar van stukken duin en /of zaken die aan de rand staan. We nemen de aanwijzingen ter harte en houden ons braaf aan de regels. Het gaat hier immers om het algehele gevoel. Hoe hoog is zo’n duin als je beneden staat? Je hebt geen idee!

Vanaf het strand kijk je anders tegen de omgeving aan
Het strand kent haar eigen charme (RK)

We klimmen langs de houten trap omhoog en beginnen aan de terugtocht richting vuurtoren. Ondanks dat de weg deels de heenreis overlapt, zien we alles nu in een ander licht, zowel letterlijk als figuurlijk. Ik lees dat Noord Jutland wat met je doet. De stranden, het licht, de ongerepte natuur, de ruimte, de rust de heerlijke huisjes, kortom: hygge! Hygge is net zo Deens als de Deense pulsar (hotdogs) en Carlsberg bier. De essentie van hygge is het creëren van een fijne warme sfeer, genieten van de goede dingen in het leven met fijne mensen om je heen. Så langt, så godt. 

De lucht is opgeklaard (RK)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s