LANORMA in Afrika

Daar zijn we dan. Midden in Zuid Afrika, in een droog, ruig, savanne-achtig landschap, waar we eerder ‘wild’ verwachten dan uitgebreide velden ‘aartappelen’. Onze eerste poging om de aardappelvelden, en de Lanorma in het bijzonder, te ontdekken, lijkt dan ook meer op een safaritocht. Naast asfalt, ook lange ‘grondpaaie’ waar we geen mens tegenkomen.

_DSF2698.JPG

De teller voor wat betreft de dieren staat inmiddels op: drie giraffen, twee neushoorns, heel veel struisvogels, twee zebra’s, veel impala’s en gemsbokken en één schildpad. Zonder echt op safari te zijn, krijgen we zo zeker een goede indruk 🙂

DouglasRiepko Krijthe026.jpg

Waar zijn dan die aardappelvelden? Onderweg wel veel mais gezien. We horen later dat aardappelen ook maar een klein deel van de totale productie uitmaken, slechts 10%. De rest bestaat hier uit (veel) mais, katoen, ‘grondboontjies’ (pinda’s), koren, lucerne (alfalfa) en zonnebloemen. Ook wel logisch wanneer je je bedenkt dat er een enorm verschil bestaat in investeringen. Even ter vergelijking: voor het verbouwen van mais hoef je ‘maar’ 15 duizend rand per hectare te investeren tegen een opbrengst van ongeveer 20 duizend rand per hectare. Aardappelen daarentegen vraagt een investering van maar liefst 100 duizend rand per hectare en je hebt in een goed jaar ook zo’n 100 duizend rand per hectare opbrengst. Hoog risico, hoog rendement. Voor de duidelijkheid duizend rand is op dit moment ongeveer drieënzeventig euro.

DouglasRiepko Krijthe300.jpg

De investeringen bestaan vooral uit de aanleg van ondergrondse buizen voor zowel water als elektriciteit om de enorme sproei-armen aan te sturen. Deze sproei-armen zijn het kenmerk van de velden hier in de omgeving. Gunstig gelegen in het gebied waar drie grote rivieren, de Oranje rivier, de Vaal en de Riet, stromen, is het gemakkelijk water te betrekken uit deze bronnen. Echter niet zonder een lang buizenstelsel, een zogenaamd ‘spilpunt’ , sproei-armen en een goede elektriciteitsvoorziening. Zuid Afrika draait, volgens onze informatiebron, op dieselolie. 🙂 Je kunt de armen naar believen uitbreiden, maar Ruben, ‘onze man’, meldt dat een lengte geschikt voor een veld met een doorsnee van 35 ha optimaal is, alhoewel 50 ha ook nog prima op deze manier besproeid kan worden. De armen draaien in 24 uur eenmaal het veld rond en geven zo’n 15 ml ‘regen’ rondom. Een magnifiek gezicht! Vanwege de sproei-armen zijn alle velden hier dus rond. Dat kan ook gemakkelijk, er is zoveel land beschikbaar.

DouglasRiepko Krijthe204.jpg

Ruben is erg enthousiast dat wij hier zijn. De Lanorma was door zijn voorganger eigenlijk al afgeschreven omdat Mondial hier volop verbouwd wordt. Volgens Ruben is de Lanorma echter niet alleen ‘baie lekker’, hij (of is het een zij?) is ook goed bestand tegen droogte, tegen ‘rolblad’ (bladrollers) en kent hij een goede ‘skil fermheid en ’n goeie opbrengs’ van wel 60-80 ton per hectare. Allemaal redenen om in deze ‘moere’ (poters) te geloven. Zijn doorzettingsvermogen en vasthoudendheid staan gelijk aan die van de ons welbekende kweker :).

_DSF2663

Ruben heeft besloten ons zoveel mogelijk te laten zien en uit te leggen van wat er zoal komt kijken bij de verbouw van aardappelen. Omdat er in Zuid Afrika niet genoeg genetisch materiaal aanwezig is, wordt er genetisch materiaal vanuit het buitenland geïmporteerd. GWK (hoofdkantoor in Douglas) heeft nauwe betrekkingen met Den Hartigh in Emmeloord en ongeveer zes jaar geleden zijn ze begonnen met de eerste Lanorma plantjes in de ‘genebank’. Alles wordt hier goed gecontroleerd op virussen en andere ziekten, voordat de plantjes door mogen naar het ‘snylab’, vanwaaruit ze verder doorstromen naar het ‘kweekhuisie’.

_DSF2662.JPG

Het is heel bijzonder dat wij nu door rijen jonge Lanorma plantjes mogen lopen. GWK is begonnen met 50 ha en elk jaar daarna is de hoeveelheid min of meer verdubbeld, hetgeen neerkomt op een verbouw van maar liefst 1273 ‘hektaar’ in 2017. Het einde is nog niet in zicht, een aardappelras kan, volgens Ruben, wel 20 jaar meegaan voordat de opbrengst gaat afnemen. Dat belooft nog wat!

_DSF2655.JPG

Ruben vertelt dat de aardappelen vanuit het kweekhuis worden uitgezet op aparte velden in negen verschillende districten om de kans op kruisbesmetting zo klein mogelijk te houden. Op deze manier worden de generaties (G) nul en G1 verbouwd. In de omgeving van Douglas verbouwen de verschillende ‘aartappelpoellede’ (boeren uit de aardappelpoel) Lanorma’s G3 en G4. De telling loopt door tot G8, waarna de het ‘tafelaartappels’ (consumptie aardappelen) worden. Met al deze informatie is het de hoogste tijd om de betreffende aardappel eens van wat dichterbij te bekijken!

DouglasRiepko Krijthe263.jpg

We rijden langs grote boerderijen van gemiddeld zo’n 2000 ha groot. Sommige velden zijn nog maar net ontgonnen gezien de enorme hoeveelheid boomtakken, struiken (de bekende kameeldoornen en het ‘evenwaggenbossie’) en stenen rondom het veld. Je hebt echt het gevoel hier te pionieren!

DouglasRiepko Krijthe178.jpg

De Lanorma velden staan er goed bij, volop in bloei, al is ‘die bloei hier baie minder’. De planten zijn laag, ze worden kunstmatig laag gehouden om de groei van de aardappelen te bevorderen. Dat lukt prima, want als Ruben een plant uit de grond werkt, blijken er 19 aardappelen aan te zitten.

_DSF2716.JPG

Heel goed, want een gemiddelde van 15 – 20 aardappelen per plant moet eigenlijk wel gehaald worden. Een volgende test levert zelfs een top score van 22 aardappelen op. Super!

DouglasRiepko Krijthe329.jpg

Tot besluit rijden we nog langs een ‘hereboer’ om de sorteerafdeling te aanschouwen. De werknemers zijn hier onder leiding van hun manager, de boel alvast aan het opknappen voor de aankomende oogst. Straks wordt hier met 120 man drie maanden lang, vijf dagen in de week gesorteerd. Eerst worden de ‘moere’ eruit gesorteerd, daarna worden alle ‘tafels’ gewassen en gedroogd om daarna op grootte, van klein, middel, groot tot extra groot, te worden gesorteerd. Dat is nog eens wat anders dan met z’n drieën maanden achter dezelfde sorteerband……

DouglasRiepko Krijthe148.jpg

We hopen de Lanorma nog te kunnen proeven, maar de oogst van vorig jaar is al verdwenen en de oogst van dit jaar moet nog komen. Helaas, want zoals gezegd is deze mooie lichtgele aardappel uitgesproken lekker. Omdat ze zo vlezig is, is ze zeer geschikt voor friet, wat hier volop wordt geconsumeerd. Om dan toch nog een klein nadelig puntje weer te geven, de aardappel is te rond, waardoor er meer ‘rest afval’ is met het snijden. Aan de andere kant met zo’n goede opbrengst kun je wel wat lijden, toch?

Een gedachte over “LANORMA in Afrika

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s