NAZOMEREN

De meteorologische herfst is op 1 september begonnen. Het is echter nog steeds zomer, want de zon staat pas rond 23 september precies boven de evenaar, waardoor dag en nacht overal op aarde even lang duren. Voor dit jaar is 22 september vastgesteld als einddatum van de astrologische zomer. Verwarrend misschien, maar de meteorologische seizoenen zijn vooral bedoeld om gemakkelijker met weerdata te kunnen rekenen. Door alle seizoenen even lang te maken (drie maanden) kun je immers beter vergelijken. De zon en de aarde trekken echter hun eigen plan, want de stand van de aarde ten opzichte van de zon bepaalt uiteindelijk toch de daadwerkelijke seizoenen. Het weer stoort zich natuurlijk ook niet aan deze data, tot laat in de herfst kan het nog heerlijk zomers zijn. Zo ook vandaag, we treffen het met een strakblauwe lucht, een stralende zon, bijna geen wind en een temperatuur van rond de 25 graden. Is dit een voorproefje van de nazomer die nog gaat komen?

De nazomer wordt ook wel ‘oude wijven zomer’ of ‘sint-michielszomer’ genoemd. Oorspronkelijk komt het eerste begrip uit de Noorse of Germaanse mythologie, waarin zogenaamde schikgodinnen wevend of spinnend werden voorgesteld. Het spinnen van deze lotsgodinnen beeldde het spinnen van de menselijke levensdraden uit. De term ‘oude wijven’ kan ook terug worden gevoerd op een vrouwelijke watergeest met lange witte haren. Later kreeg het betrekking op oude breiende vrouwen en veldspinnen die bij rustig nazomerweer lange draden spinnen. Als daar tijdens de nacht dauw op wordt afgezet, glinsteren er bij zonsopkomst prachtige druppels aan de draden. Men dacht in vroeger tijden dat die mooie slierten de haren van godinnen of vrouwelijke watergeesten waren die zij ’s nachts verloren. Omdat dit verschijnsel zich voordoet bij rustige, zonnige dagen in het najaar, is dit ‘oudewijvenzomer’ gaan heten. Er wordt dus niets onaardigs mee bedoeld.

Typisch Hollands? (RK)

Dit blijkt echter wel een typisch ‘Hollandse’ aanduiding te zijn, in het ‘Roomse zuiden’ wordt een zomerse periode rond 29 september vaak een St. Michielszomertje genoemd, naar de aartsengel Michaël. Weer een andere benaming voor deze nazomer is ‘Indian Summer’, vanwege de mooie kleuren in de herfst die door de zon nog meer tot hun recht komen. Het is duidelijk dat de herfst de maand is waarin de oogst wordt binnengehaald. Naast het woord herfst werd in de 16e eeuw het woord najaar gebruikt, als tegenhanger van het in die tijd gevormde begrip voorjaar. In het Ierse Gaelic worden zowel de herfst als de oogst aangeduid als ‘fómhar’. In het Schotse Gaelic is het overigens ‘loghard’, wat ‘vóór de winter’ betekent. In het Amerikaans-Engels spreekt men van ‘Indian summer’, van oudsher de periode waarin de Indianen gingen oogsten. Daarmee is het cirkeltje rond! ‘Het kind moet (toch) een naam hebben’, nietwaar?

Zonovergoten nazomerdag (RK)

Wij genieten van deze onverwacht heerlijke dag en lopen vanuit Gees naar ‘Hoge Stoep’, een langgerekt (70 ha) heideveld. Hier leven o.a. ringslangen, adders en gladde slangen. Geloof het of niet, maar wij zien, al vroeg tijdens onze wandeling, een heel klein ringslangetje voor ons op het pad. De ringslang is zowel de meest algemene als de grootste slang in Nederland. Ze leven in waterrijke gebieden waar veel amfibieën, hun favoriete maal, leven. Volwassen kunnen ze tot iets meer dan een meter groot worden. Ze zijn donkerbruin tot zwart, herkenbaar aan de opvallende lichtgele ring achter de nek, zijn niet giftig en leggen als enige slang in ons land eieren. Hun leefgebied alhier grenst aan het bos en het stroomgebied van de Geeserstroom.

De slang was te snel voor ons, maar hij is, hoewel vaag, toch vastgelegd

Wanneer we het zandpad langs de Geeserstroom oplopen, worden we ingehaald door een jeep waarmee safaritochten door de omgeving van Gees worden georganiseerd. Dit weggetje tussen de Tildijk en de Goringdijk is, volgens de organisator van deze tochten, het hoogtepunt van zijn ‘hobbeltocht’. Nu zijn er plannen om dit zandpad te veranderen in een betonnen pad om het beter geschikt te maken voor de vele fietsers in de omgeving, maar een safaritocht over een fietspad is toch niet interessant? Halverwege het pad worden wij aangesproken. Als wandelaars zullen wij vast begrip hebben voor hun kant van het verhaal, zie je hen denken. De interviewer van RTV Drenthe en zijn cameraman die meerijden in de jeep, stellen ons een paar ‘indringende vragen’ en zowaar zien we dat ’s avonds terug op de televisie als een ‘one liner’ :-). Ook onze boodschap is dat het jammer is om alles te asfalteren. Je beleeft de natuur anders over de meer ongerepte paden. Het Drenthepad is daar een mooi voorbeeld van. Je moet natuurlijk stukjes overbruggen, maar over het algemeen voert dit pad ons over prachtige ‘natuurpaden’ om de wereld om ons heen op een andere manier te ervaren. De filosoof en schrijver Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) zei niet voor niets: ‘wandel niet als een ijlbode, maar als een ontdekkingsreiziger’. Dit klinkt mij als muziek in de oren.

Een overbruggings-stukje (RK)

We lopen verder langs een bord waarop de richting naar ‘de Klinkenberg’ wordt aangegeven. Volgens ons boekje is dat een voormalig mottekasteel. Dat klinkt intrigerend! De naam motte komt van het Latijnse ‘mota’ dat heuvel betekent. ‘De Klinkenberg’ is een lage bult met een ondiepe gracht eromheen, een overblijfsel van een motte, een kasteelheuvel uit 1225-1250. Hier, vlakbij de Goringdijk liggen de restanten van een hoofdburcht en een voorburcht (vooruitgeschoven verdediging van het kasteel), ooit omringd door een achtvormige gracht. Uit opmetingen in 1847 blijkt dat de voorburcht 5 meter en de hoofdburcht 6 meter hoog was. Hij moet gediend hebben om de weg van Coevorden naar Ruinen te beheersen of als uitvalsbasis voor een plaatselijke roofridder. In 1936 werden de voorburcht en een deel van de hoofdburcht (helaas) afgegraven voor zandwinning, maar gelukkig is ‘De Klinkenberg’ sinds 2002 een beschermd monument. Zoals gebruikelijk kent ook deze plek vele mysteries. Zo vertelt b.v. een verhaal dat midden op de heuvel een kist verborgen zou zijn. Klokslag 12 uur zou het deksel van die kist met zware slagen open en dicht slaan. Volgens overlevering zijn de roofridders hier begonnen met de bouw van een kasteel, maar werden ze ’s nachts verdreven door boeren uit Gees gewapend met hooivorken en dorsvlegels. Uiteindelijk lukt het de roofridders toch hun kasteel af te bouwen. Het zijn de verhalen onderweg die het lopen iets extra’s geven.

Prachtige lagen en kleuren op de heide

Ondertussen naderen we het heideveld. Hoewel we veel gras zien tussen de heide, kleurt de heide er nog steeds prachtig paars tussendoor, waardoor het landschap een mooie gelaagdheid krijgt. Ik geloof dat we nog nooit zo veel en zo vaak op de heide hebben gelopen. De mooiste heide is natuurlijk een bloeiende heide en de heide lijkt dit jaar uitbundiger dan ooit te bloeien door de natte zomer. Volgens kenners is het contrast enorm vergeleken met de afgelopen drie kurkdroge jaren. Voor morgen is er meer nazomerweer voorspeld en gaan we verder met onze ontdekkingen van de heide en het landschap eromheen. Ik heb er nu al zin in!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s