DOOR HET RAVIJN

Onverwachts hebben we een middag ‘vrij’, het weer is redelijk, dus …… wat let ons. Vandaag hebben we, evenals de afgelopen dagen, te maken met wisselvallig zomerweer. Het weerbericht van vandaag luidt dan ook: ‘het wisselvallige zomerweer houdt aan met kans op buien. Tijdens de buien is een klap onweer niet uitgesloten. Ook zijn er droge momenten met af en toe ruimte voor de zon. Aan de temperatuur verandert weinig, met overdag een graad of 20.’ We zijn hiermee op alles voorbereid. In Nederland wordt er veel over het weer gepraat, gemiddeld drie minuten per dag volgens een studie. De uitkomst van een ander onderzoek, door een Nepalese professor, stelt dat het iets met de Nederlandse genen te maken moet hebben en dat dit fenomeen gevormd is door het veroveren van land op de zee en door de eeuwenlange afhankelijkheid van het weer, bijvoorbeeld voor de oogsten. Hij ziet het praten over het weer ook als een sociaal smeermiddel, want het weer is voor iedereen hetzelfde. Of je nou rijk bent of oud, in de regen worden we allemaal nat. Een waarheid waar je niet omheen kunt, een waarheid als een koe. Zo’n spreekwoord komt waarschijnlijk uit onze oude, agrarische cultuur, waarin koeien een vanzelfsprekend onderdeel van het leven vormden. Ik lees echter ook een heel andere verklaring en wel eentje uit de Koran. Het tweede en langste hoofdstuk van de Koran heet  ‘Al-Baqarah’ (de koe) en opent met: ‘Dit is een volmaakt en waar boek. Aan zijn waarheid is geen twijfel.’ Dit klinkt toch ontegenzeggelijk ook als een logische verklaring voor ‘een waarheid als een koe’?

Wandelen over de Hondsrugweg

Net buiten Gieten lopen we over de Hondsrugweg. Over het hoogste punt van de weg kijk je uit over weilanden en landerijen in het oude gletsjerdal.  De Hondsrug is een langgerekte zandrug die zich uitstrekt van Emmen tot in de stad Groningen. Hij maakt deel uit van een groter geheel van zandruggen en stroomdalen in Drenthe en Groningen dat wel het Hondsrugsysteem wordt genoemd. De Hondsrug heeft een lengte van 70 kilometer en een gemiddelde hoogte van 20 meter boven NAP. Toch is het grootste deel van de Hondsrug slechts enkele meters hoger dan de omliggende ‘dalen’. Grappig om te weten is dat de hoogste noordelijke ‘heuvel’ (ongeveer 9 meter boven NAP) duidelijk te zien is in de Groningse Herestraat. Vandaar dat de zijstraat daar het Hoogstraatje heet. 

Schilderij Klein Hilbingshof (bron: internet)

Bij het buurtschap Bonnen lopen we langs ‘Klein Hilbingshof’, een boerderijtje dat mogelijk een kasteel is geweest? Wat is hier het verhaal? ‘Of het echt een kasteel was, dat is de vraag’, zegt de dorpshistoricus. ‘Wel weten we zeker dat er een Havezate stond. Dat heette eerst het Huis te Bonnen en later werd het Havezate Entinge.’ Om het een en ander verder te kunnen vertellen, noem ik eerst even ter verduidelijking een aantal begrippen. Dingspels (voormalige rechtsgebieden), kerspels (kerkgemeenten), buurtschappen en eigenerfden met waardelen (grondbezitters met aandelen) in de marke (het gebied wat bij een dorp hoort) zijn kernbegrippen in het Drenthe van weleer. Het verhaal gaat verder wanneer de toenmalige burgemeester uit de stad Groningen in 1605 een waardeel in de marke Bonnen koopt, waar hij een huis op laat bouwen, het Huis te Bonnen. In de daaropvolgende decennia wordt het Huis te Bonnen genoemd in akten, documenten en oorkonden, waardoor we steeds weten wie er woonden, en wat ze deden. Het Huis kwam uiteindelijk in handen van de gebroeders Hilbing uit Gasselte. Zij waren in december 1768 voor 6738 gulden spekkoper. Je bent een spekkoper als je geluk in zaken hebt gehad. Wat deden de Hilbings met het Huis? Ze lieten het slopen! Waarschijnlijk voor de bouwmaterialen, want daar was in die tijd een enorme behoefte aan. Wat er nu nog van over is, is slechts een weiland met de restanten van een gracht en een oprijlaan met oude eiken. Aan deze eigenaar(s) ontleent het in 1604 gebouwde keuterboerderijtje Hilbingshof, ooit het oudste pand in Gieten, zijn naam. Klein Hilbingshof brandde in 2012 echter tot de grond toe af. Het is daarna opnieuw opgebouwd, maar de charme van het meer dan 400 jaar oude gebouw is met de brand verdwenen. Hoe zit dat dan met de connectie met Het Huis? Helaas schijnt het boerderijtje er nooit een onderdeel van te zijn geweest …….. waarmee het hele verhaal uiteindelijk een desillusie is. 

Het diepste punt in het ravijn

Ons volgende hoogtepunt is het ravijn. Jawel, we kennen in Nederland een heus ravijn! Bij een ravijn, een diepe, steile insnijding in een terrein, denk je niet meteen aan Drenthe, toch? De Grand Canyon of Yosemite in Amerika zijn dan meer voor de hand liggend. Desondanks is het ravijn bij Gasselte een (lokaal) begrip. Om de oude spoorlijn van Assen naar Stadskanaal de Hondsrug af te laten dalen, is er een ravijn gegraven. De trein zou het achttien meter hoogteverschil tussen Gieten en het Hunzedal nooit kunnen overbruggen, daarom werd een groot deel van het spoor tussen Gieten en Gasselte diep ingegraven in de Hondsrug. Het zand werd weer gebruikt voor de aanleg van de spoorlijn door het veengebied tussen Gasselte en Stadskanaal. Om het een en ander nog even in perspectief te zetten: de Grand Canyon is met een diepte van bijna 1.500 meter de meest spectaculaire kloof ter wereld.

Verder over het oude, denkbeeldige spoor (RK)

De spoorlijn is vandaag de dag verdwenen, maar het ravijn ligt er nog en is een bijzonder opvallend stukje natuur geworden. Het is hier inderdaad mooi. We lopen over de historische spoorbrug , linksaf de trap omlaag en vervolgen onze route door het ravijn. Wanneer je onder de oude spoorbrug staat, heb je het diepste punt bereikt.

Door het ravijn was een korte, maar zeker weer een bijzondere, route langs plekken waar de mens resoluut de schep in of haar stempel op de Hondsrug heeft gezet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s